Jakie są fajne gry na dworze?

Siedzisz w domu i zastanawiasz się, jakie są fajne gry na dworze? Z tego tekstu podpatrzysz sprawdzone zabawy z naszego dzieciństwa i poznasz nowe pomysły. Dzięki nim wyciągniesz dzieci z kanapy i sam też miło się poruszysz.

Dlaczego warto bawić się na dworze?

Godzina na świeżym powietrzu działa czasem lepiej niż najbardziej wymyślna zabawka. Ruch na dworze poprawia kondycję, wzmacnia mięśnie i wpływa na koordynację ruchową, a przy tym rozładowuje napięcie po całym dniu w przedszkolu lub szkole. Dziecko łatwiej zasypia, ma lepszy apetyt i rzadziej się nudzi.

Do tego dochodzi jeszcze coś mniej widocznego: relacja. Wspólne gry podwórkowe uczą współpracy, zdrowej rywalizacji, umawiania zasad i… przegrywania. Na dworze dzieci szybciej nawiązują kontakt z rówieśnikami, a Ty masz szansę spędzić z nimi prawdziwy czas, a nie tylko „być obok”.

Zabawy na świeżym powietrzu łączą pokolenia – te same gry są atrakcyjne dla sześciolatka, nastolatka i dorosłego, który pamięta je z lat 80.

Jakie są klasyczne gry podwórkowe?

Stare dobre gry na podwórku mają jedną ogromną zaletę – są proste. Potrzebujesz co najwyżej skakanki, gumy, kredy, patyka albo piłki. Reguły łatwo wyjaśnić, a modyfikacje zasad powstają same w trakcie zabawy.

Skakanka

Skakanka to sprzęt, który sam w sobie jest małą siłownią. Dzieci ćwiczą wytrzymałość, równowagę i poczucie rytmu. Wystarczy kawałek sznurka, żeby zacząć. Można skakać solo albo w większej grupie, gdy dwie osoby kręcą, a trzecia przeskakuje.

Do wyboru jest mnóstwo wariantów. Klasyczne „dziesiątki” polegają na tym, że każdy skacze po kolei różnymi stylami: na dwóch nogach, na prawej, na lewej, żabką, do tyłu. Każdy styl powtarza się określoną liczbę razy. Jeśli będzie skucha, rundę zaczyna się od nowa. Można też zorganizować „szczura” – jedna osoba kręci skakanką przy ziemi dookoła siebie, a reszta przeskakuje nad „ogonem”.

Guma do skakania

Guma była kiedyś niemal stałym elementem każdego podwórka. Dwie osoby zakładają ją na nogi, trzecia wykonuje sekwencję skoków. Wysokość gumy rośnie: od kostek, przez łydki, kolana, aż po uda czy pas. Skucha wypada, gdy stopa nie trafi tam, gdzie powinna lub guma zaplącze się wokół nóg.

Popularne są układy „Dni tygodnia” czy „Dziesiątki”. Tekst wyśpiewuje się w rytm podskoków, a dzieci same wymyślają nowe kombinacje. Jeśli brakuje partnerów, gumę można zaczepić o krzesło, ławkę albo słupek i skakać w pojedynkę.

Gra w klasy

Do „klas” wystarczy kreda i mały kamyk. Na chodniku rysujesz schemat pól z numerami od 1 do 8 albo 10, część pól pojedynczych, część w parach. Gracz rzuca kamyk na pierwsze pole i przeskakuje kolejne w określony sposób, często na jednej nodze. Skucha jest wtedy, gdy dotknie linii lub źle rzuci kamyk.

To świetne ćwiczenie równowagi i koncentracji. Dzieci uwielbiają projektować własne plansze: dodają „ogniem”, „lodem”, polami specjalnymi albo tunelami, żeby przejść na skróty. Ta sama zasada może działać na trawie – zamiast kredy użyj sznurka lub patyków.

Kapsle

Gra w kapsle, czyli Wyścig Pokoju, nadal potrafi wciągnąć całą paczkę. Na piasku rysujesz krętą trasę z zakrętami i zwężeniami. Każdy ma własny kapsel, często ozdobiony flagą, imieniem lub rysunkiem. Pstryka się palcem tak, aby kapsel posuwał się po torze, ale nie wypadł poza linię.

Możesz wprowadzić dodatkowe zasady: „traktorki” (powolne przetaczanie kapsla po ząbkach), mosty, tunele czy odcinki specjalne, gdzie trzeba zrobić dokładnie jeden ruch. Wygrywa kapsel, który pierwszy dotrze do mety.

Chowanego i berek

Nie ma prostszej gry niż zabawa w chowanego. Jedna osoba „kryje” i liczy, reszta się chowa. Kiedy krzyczy „gotów czy nie, idę!”, zaczyna szukać. Miejsce i zasady trzeba dopasować do wieku dzieci: w małym ogródku, na placu zabaw, między blokami. Można dodać zasady typu „nie chowamy się w piwnicy” lub „nie wychodzimy poza furtkę”.

Berek to z kolei najprostszy trening szybkości. Jeden gracz jest berkiem i goni resztę po wyznaczonym terenie. Dotknięta osoba przejmuje rolę. Istnieje mnogość odmian: berek mrożący, berek ognisty, berek przyklejany, w którym trzeba „odkleić” kolegę dotknięciem, żeby wrócił do gry.

Jakie gry ruchowe sprawdzą się z piłką?

Piłka zmienia zwykły trawnik w boisko. Wystarczy kilka osób, żeby wyczarować fajne gry na dworze dla małych i dużych. Możesz grać na punkty, na czas albo do momentu, aż wszystkim zabraknie sił.

Dwa ognie i ziemniak

Dwa ognie (zbijak) to klasyczna gra drużynowa. Rysujesz prostokątne boisko, dzielisz je na dwie połowy. Poza linią każdej drużyny stoi „matka”, która wraz z zawodnikami próbuje zbić przeciwników piłką. Trafiony gracz schodzi z boiska albo nalicza mu się punkt karny.

„Ziemniak” wygląda inaczej, ale też daje dużo śmiechu. Wszyscy stoją w kole i odbijają piłkę w górę jak w siatkówce, starając się utrzymać ją w powietrzu. Kto zepsuje odbicie, ląduje w środku koła w przysiadzie. Reszta próbuje go „zbić”, celując piłką. Każde trafienie to kolejna litera słowa ZIEMNIAK.

Kolory, głupi Jaś i zbijak pod ścianą

„Gra w kolory” łączy refleks z koncentracją. Dzieci stoją w kręgu i rzucają sobie piłkę, wołając nazwy kolorów. Gdy padnie „czerwony”, nie wolno złapać piłki. Za błąd są kolejne „pozycje karne”: kolano, dwa kolana, siad, leżenie. Z dobrą grupą to świetny powód do śmiechu.

„Głupi Jaś” zaczyna się od ustawienia dwóch osób naprzeciw siebie, z jedną pośrodku. Skrajni rzucają piłkę tak, żeby środkowy jej nie przejął. Jeśli mu się uda złapać, zamienia się miejscem z tym, którego podanie przechwycił. Podobnym klimatem jest zbijak pod ścianą – jedna osoba rzuca piłką w mur przez stojących przed nim graczy.

Jak zorganizować terenowe gry na dworze?

Kiedy masz do dyspozycji większą przestrzeń – las, park, duży ogród – możesz wciągnąć dzieci w dłuższe gry terenowe. Wymagają chwili przygotowań, ale potrafią zająć grupę na całe popołudnie. Idealnie nadają się na wakacje, wyjazd pod namiot czy rodzinny piknik.

Podchody

Podchody działają dobrze z dziećmi w różnym wieku. Dzielisz uczestników na dwie drużyny. Pierwsza ucieka, zostawiając po drodze strzałki z kredy, patyczki ułożone w kształt znaków, karteczki z zadaniami. Druga rusza tropem, licząc wcześniej do określonej liczby.

Po drodze można wpleść proste wyzwania: zrób 5 przysiadów, zaśpiewaj piosenkę, ułóż wieżę z kamieni, odgadnij zagadkę. Wygrywa ta ekipa, która odnajdzie „uciekinierów” i wykona zadania. Dobrze jest ustalić ramy terenu i czas końca zabawy, szczególnie z młodszymi dziećmi.

Poszukiwanie skarbów

Motyw „skarbów” działa na dzieci jak magnes. Możesz ukryć w ogrodzie małe pudełko z niespodzianką, słodyczami lub drobnymi gadżetami i narysować prostą mapę. Starszym dzieciom przygotuj serię wskazówek: rymowanki, strzałki z kredy, litery tworzące hasło.

Ciekawą wersją jest połączenie skarbów z zabawą w „ciepło – zimno”. Dorosły prowadzi dzieci słownie, mówiąc „cieplej” gdy zbliżają się do celu, „zimno” gdy się oddalają. Można też połączyć to z podchodami – na końcu trasy czeka skrzynia z nagrodą dla całej grupy.

Jakie proste zabawy sprawdzą się nawet z trzylatkiem?

Małe dzieci też mogą mieć pełną listę zabaw na świeżym powietrzu. Nie potrzebują skomplikowanych zasad. Wystarczy ruch, sensoryczne wrażenia i Twoja obecność. Spokojniejsze aktywności są tak samo wartościowe jak jazda na rowerze.

Wodne pomysły

Woda to idealny „rekwizyt” na lato. Nawet miska z wodą i garść kamyków potrafią zająć malucha na długo. Możecie je wrzucać, liczyć pluski, wyławiać i sortować. Mały dmuchany basen ogrodowy albo zwykłe wiaderka z wodą pozwalają na przelewanie, mycie zabawek, „robienie prania”.

Dla dzieci w wieku przedszkolnym świetne są pistolety na wodę czy balony wodne. Wspólna bitwa w ogrodzie chłodzi w upalny dzień i zachęca nawet ekranowych fanów do wyjścia z domu. Zawsze pilnuj tylko zasad bezpieczeństwa i tego, żeby młodsze dziecko nie zostało samo przy wodzie.

Ruch bez skomplikowanych zasad

Czasem najprostsze pomysły są najlepsze. Chodzenie boso po trawie, piasku i drobnych kamykach masuje stopy i działa jak mały trening równowagi. Wejście na krawężnik i utrzymanie się na nim bez zejścia uczy koncentracji lepiej niż niejeden „trening uwagi”.

Sprawdza się też: turlanie po kocu, pełzanie pod rozłożoną chustą, „tunel” z kartonów albo przechodzenie pod rozpiętą liną. Możesz zmieniać wysokość liny i zamieniać ją raz w „płotek dla konika”, raz w „tajny laser”, pod którym trzeba się przeczołgać.

Jak połączyć różne gry w jeden plan dnia na dworze?

Jeśli chcesz spędzić z dzieckiem kilka godzin na zewnątrz, warto połączyć różne typy aktywności. Dobrze działa rytm: coś bardzo ruchowego, potem spokojniejsza zabawa, później znowu szybka gra. Dzięki temu dzieci się nie „przepalają” i nie nudzą.

Przykładowy zestaw dla grupy dzieci może wyglądać tak:

• na rozgrzewkę – berek lub „Raz, dwa, trzy, Baba Jaga patrzy”,
• później spokojniejsze „klasy” albo rysowanie kredą,
• następnie mecz w dwa ognie lub „ziemniaka”,
• krótka przerwa na picie i mały piknik na kocu,
• na koniec podchody albo poszukiwanie skarbu w ogrodzie.

Jeśli dzieci mają ulubione gry podwórkowe, warto dać im czas na samodzielne modyfikowanie zasad. Często to właśnie z ich pomysłów rodzą się najlepsze rozgrywki: nowe układy w gumę, własne tory kapsli czy zupełnie świeże wersje berka.

Najbardziej zapamiętane przez dzieci są te popołudnia, kiedy dorośli nie tylko „pozwolili wyjść na dwór”, ale naprawdę włączyli się w zabawę.

Jak dobrać gry na dworze do wieku dziecka?

Dobre zabawy na dworze da się dopasować do każdego etapu rozwoju. Ważne, żeby nie „przeskakiwać” poziomów trudności i pilnować bezpieczeństwa. Wtedy gra jest wyzwaniem, ale nie frustracją.

Jeśli dziecko na początku protestuje, że „na dworze jest nudno”, zacznij od gier, które dobrze zna z przedszkola albo szkoły. Baba Jaga patrzy, ciuciubabka, prosty berek albo puszczanie baniek to dobry start. Z czasem dołóż bardziej złożone gry terenowe czy drużynowe.